Van niets naar een historisch dorp
In 1892 komt er een ingrijpende verandering in het gebied dat we nu kennen als Budel-Dorplein. Wie een zinkfabriek wil bouwen, moet immers op zoek naar een geschikte locatie. Lucien en Emile Dor, twee Franstalige ingenieurs, stonden voor precies die uitdaging.
Hun vader bezat al een zinkfabriek in de omgeving van Luik, vlak bij de zinkmijnen. Het productieproces daar was echter verouderd en in hun ogen niet langer rendabel. De broers Dor wilden het anders aanpakken en inzetten op een vernieuwd en efficiënter productieproces. Daarvoor was een nieuwe locatie nodig, met goede aan- en afvoermogelijkheden.
Hun zoektocht bracht hen van Maastricht naar Weert. Ze zagen al snel de voordelen: de Zuid-Willemsvaart bood uitstekende mogelijkheden voor transport over water en ook per spoor was de locatie goed bereikbaar via de IJzeren Rijn.
De gemeente Weert stond in eerste instantie niet onwelwillend tegenover de plannen, maar er klonken ook bezwaren. Sommige inwoners vreesden voor vervuiling door de industrie. Ook de geestelijkheid liet van zich horen; men maakte zich zorgen over de komst van grote aantallen vrijgezelle arbeiders.
Uiteindelijk viel het oog op een gebied ten westen van Weert, bestaande uit woeste en drassige gronden. Juist deze afgelegen ligging bleek een groot voordeel. Het gebied bood volop ruimte voor het zogenoemde ‘uitwaaigebied’, noodzakelijk om de rook die vrijkwam bij de zinkproductie veilig te laten verdwijnen. Omdat de wind meestal uit oostelijke of noordelijke richting kwam, ondervond vrijwel niemand overlast.
In 1892 kochten Lucien en Emile Dor, samen met hun geldschieters, maar liefst 628 hectare van deze woeste grond voor 50.000 Belgische francs. Na de ontginning kon de bouw van de zinkfabriek beginnen: de Société Anonyme des Zincs de la Campine, beter bekend als de Kempensche Zink Maatschappij. Hiermee werd de basis gelegd voor het ontstaan van Budel-Dorplein.
Rondleiding door historisch Dorplein
Veel van deze bijzondere verhalen worden verteld door de cicerones: deskundige gidsen die rondleidingen verzorgen in Budel-Dorplein. Wil je dit historische dorp zelf ontdekken?
Kom dan zondag 25 januari 2026 om 14.00 uur naar gemeenschapscentrum De Schakel, Sint Barbaraweg 1 in Budel-Dorplein. Enthousiaste cicerones staan klaar om je rond te leiden.
- Kosten: €2,- per persoon
- Kinderen tot 12 jaar: gratis
- Aanmelden vooraf: niet nodig
- Duur: circa 2 tot 2,5 uur
- Route: goed begaanbaar, rolstoel- en rollatorvriendelijk
Wil je met familie, buurt of vereniging een aparte rondleiding? Maak dan een afspraak met coördinator Wim Cremers via telefoon +31 6 2296 1675 (06 2296 1675) of e-mail ciceronesdorplein@gmail.com.
“Uiteindelijk viel het oog op een gebied ten westen van Weert, bestaande uit woeste en drassige gronden”
Foto: © Jack Roosen
