De website voor Budel-Dorplein voor nieuws, wetenswaardigheden en achtergrondinformatie van Dorplein, voor Dorplein, door Dorplein

Belgische militairen, houten barakken en het ontstaan van het Berenbos: een bijzonder hoofdstuk uit de geschiedenis van Budel-Dorplein.

Nieuwe woningen in 1907
In 1907 werden in Budel-Dorplein tien woonblokken gebouwd in de stijl van het Carré Mulhousien. De woningen liggen aan de huidige Sint-Josephstraat, Liedekerkestraat en Sepulchrestraat. Elk blok bestond uit vier woningen, die rug aan rug waren gebouwd.
Dat de straten destijds nog geen namen hadden, blijkt uit de opeenvolgende huisnummering die bij de woningen werd toegepast. Elk nieuw gebouwd huis kreeg het volgende nummer.

Een kamp voor Belgische militairen
Tijdens de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) sloegen grote aantallen Belgen op de vlucht voor het oorlogsgeweld. Ook Nederland ving veel Belgische vluchtelingen op. In Budel-Dorplein werd een interneringskamp ingericht voor Belgische militairen die naar Nederland waren uitgeweken.
Het kamp bestond uit houten barakken en was voorzien van allerlei voorzieningen. Er waren onder meer een centrale keuken, een eetzaal, een recreatieruimte, een ziekenboeg en een lokaal met wasbakken en toiletten. Daarnaast beschikte het kamp over slaapplaatsen, een kantoor voor de kampcommandant en een opslagruimte voor gereedschap en fietsen.
Het kamp was verder omgeven door een houten hekwerk van ongeveer twee meter hoog. Volgens de overlevering lag er rondom het terrein bovendien een brede en diepe sloot. Deze diende niet alleen als afbakening en beveiliging, maar werd ook als open riool gebruikt. Aan de zijde van de huidige Sepulchrestraat was een afzonderlijk hekwerk niet overal nodig, omdat bestaande muren deze functie deels overnamen.

Bewaking en werkzaamheden
De Belgische militairen stonden onder bewaking van de Koninklijke Marechaussee. Omdat Nederland tijdens de Eerste Wereldoorlog neutraal bleef, mochten buitenlandse militairen niet zomaar vrij rondlopen. Zij werden daarom geïnterneerd.
De Waalse militairen spraken voornamelijk Frans. Dat paste bij het internationale karakter van het jonge fabrieksdorp, waar de Franse taal al langer een belangrijke rol speelde.
De geïnterneerde militairen werden ook ingezet bij werkzaamheden buiten het kamp. Een deel van de nog onontgonnen heidegrond die de zinkfabriek eerder had aangekocht, werd geschikt gemaakt voor de teelt van fruit. Het ging onder meer om zwarte en rode bessen, frambozen en kersenbomen.

Van berenveld naar Berenbos
Het ontgonnen terrein kreeg later een bijzondere bestemming. Er werden bessenstruiken en kersenbomen aangeplant. De opbrengst werd onder meer verhandeld voor de verwerking tot producten zoals jam.
In de volksmond kreeg het gebied de naam Berenveld. Het woord beren verwijst hier naar bessen, niet naar de grote dieren. Later veranderde het terrein in een bos en raakte de naam Berenbos ingeburgerd.
Wie de naam niet kent, denkt soms dat er vroeger beren hebben geleefd. De werkelijkheid is minstens zo bijzonder: de ontginning van de heide door Belgische militairen droeg bij aan het ontstaan van het latere fruitteeltgebied.

Van interneringskamp naar arbeiderswoningen
Na de oorlog bleef het kamp nog enige tijd in gebruik. In de jaren twintig werden de barakken vervolgens bewoond door arbeiders van de zinkfabriek. Daarmee kreeg het terrein een nieuwe functie binnen het fabrieksdorp.
Het kamp bleef nog tientallen jaren bestaan. Rond 1960 werd een deel van de gebouwen gesloopt. Een gedeelte van het complex, waar onder meer het kantoor van de kampcommandant was gevestigd, bleef behouden en werd verbouwd tot vier woonhuizen.

Rondleiding door historisch Dorplein
Wil je deze en vele andere bijzondere verhalen zelf beleven? Wandel dan mee met de cicerones, de enthousiaste gidsen die de geschiedenis van Budel-Dorplein tot leven brengen.
Op zondag 25 oktober 2026 om 14.00 uur vertrekt de rondleiding vanaf gemeenschapscentrum De Schakel, Sint Barbaraweg 1 in Budel-Dorplein.

Praktische informatie
Kosten: € 2,00 per persoon
Kinderen tot 12 jaar: gratis
Aanmelden: niet nodig
Duur: circa 2 tot 2,5 uur
Route: goed begaanbaar en geschikt voor rolstoelen en rollators

Wil je met familie, buurt of vereniging een eigen rondleiding? Neem dan contact op met coördinator Wim Cremers via (+31) 06 2296 1675 of ciceronesdorplein@gmail.com.


Foto: Voormalig interneringskamp verbouwd tot woningen

Foto: © Jack Roosen

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Tag Cloud