Budel-Dorplein is ontstaan rond de zinkfabriek, maar het dorp werd méér dan alleen een arbeidersnederzetting. Achter de karakteristieke woningen, brede lanen en de Witte Villa schuilt ook een bijzonder verhaal van geloof, gemeenschapszin en doorzettingsvermogen.
De familie Dor en de geldschieters achter de fabriek besteedden veel aandacht aan de ontwikkeling van de gemeenschap. Niet alleen werd geïnvesteerd in woningen voor de arbeiders, ook kregen veel huizen grote tuinen zodat gezinnen gedeeltelijk in hun eigen levensonderhoud konden voorzien.
Geloof in de fabriek
De familie Dor was van huis uit sterk katholiek. Daarom werd al vroeg ruimte gemaakt voor geloofsbeleving binnen de fabriek. In eerste instantie vonden de kerkdiensten plaats in een hoek van de fabriekshal. Later werd hiervoor een speciale ruimte ingericht in de zogenoemde droogbouw van de fabriek.
De priester die de diensten verzorgde kwam zelfs te voet vanuit Weert naar Dorplein. Na afloop kon hij terecht in de Cantine, waar de zusters zorgden voor eten en drinken.
Toen in 1896 Hotel St. Joseph – beter bekend als de Cantine – gereedkwam, liet de familie Dor daarin een kapel bouwen. Daarmee kreeg Dorplein voor het eerst een echte vaste plek voor kerkdiensten.
Kerkbouw uitgesteld door crisis en oorlog
Er waren plannen om al in 1912 een volwaardige kerk te bouwen. Door een economische crisis kwamen die plannen echter stil te liggen. Toen vervolgens de Eerste Wereldoorlog uitbrak, verdween de bouw voorlopig helemaal van tafel. De bouwput was toen al uitgegraven.
De plek van die uitgegraven bouwput leeft vandaag de dag voort als de vijver bij het oorlogsmonument. Deze vijver herinnert aan de zes oorlogsslachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Vier verzetsmensen hielden zich schuil tussen het water en het riet van het Ringselven in de Peel. Daarom werd gekozen voor een vijver met riet en een vrijheidsbeeld als blijvende herinnering.
De kerk komt er toch
Pas in 1951 werd uiteindelijk alsnog een kerk gebouwd, iets meer richting de Witte Villa. Volgens overlevering vond de familie Dor het belangrijk dat men vanaf het bordes van de villa rechtstreeks zicht had op het altaar van de kerk.
De kerk werd daarmee het laatste grote project van de familie Dor in Budel-Dorplein. In 1952 volgde de inzegening door rector Thijssen. Op 1 juni 1953 werd de kerk geconsacreerd door Mgr. Mutsaerts en officieel overgedragen aan de gemeenschap van Dorplein.
Opvallend is dat Dorplein daarna als een van de eerste plaatsen in Nederland een gezinsbijdrage invoerde om het onderhoud van de kerk mogelijk te maken, nadat de fabriek deze kosten niet langer betaalde.
Tot 1963 was Dorplein officieel nog geen zelfstandige parochie, maar een rectoraat. Aimée van Neste werd de eerste rector. Helaas overleed hij al op jonge leeftijd aan een bloedvergiftiging.
Rondleiding door historisch Dorplein
Veel van deze bijzondere verhalen worden verteld tijdens de rondleidingen van de cicerones van Budel-Dorplein.
Wie het historische dorp zelf wil ontdekken, is welkom op zondag 31 mei 2026 om 14.00 uur bij gemeenschapscentrum De Schakel aan de Sint Barbaraweg 1 in Budel-Dorplein.
- Kosten: € 2,- per persoon
- Kinderen tot 12 jaar: gratis
- Aanmelden vooraf: is niet nodig
- Duur: ongeveer 2 tot 2,5 uur
- De route is geschikt voor rolstoel en rollator
Ook groepen, verenigingen of families kunnen een aparte rondleiding aanvragen via coördinator Wim Cremers: 06 – 2296 1675 of ciceronesdorplein@gmail.com.
Foto’s: collectie Jac Duis
Fotobewerking: J. Roosen
- foto 1: Fabriekskapel (1924)
- foto 2: Processie tgv ingebruikname nieuwe kerk (1952)
Written by admin
Leave a comment